Wat er gebeurt met een klein pensioen bij een oude werkgever

Geachte lezer,

De vakantiebaan bij de drukkerij, de twee jaar bij een bedrijf dat later werd overgenomen, de tijdelijke aanstelling in een ziekenhuis. Veel mensen hebben in hun loopbaan kleine stukjes pensioen opgebouwd bij werkgevers waar ze al decennia niet meer aan denken. Die stukjes verdwijnen niet vanzelf, maar ze blijven ook niet altijd staan waar ze stonden. Sinds 2019 kunnen kleine pensioenen automatisch verhuizen, soms worden ze afgekocht, en de allerkleinste vervallen.

Deze brief zet de regels op een rij, met de bedragen die in 2026 gelden. Wie wil weten waar al die stukjes staan, kan beginnen bij mijnpensioenoverzicht.nl; meer daarover staat in het hoofdartikel over de pensioenverandering.

Wat de wet onder een klein pensioen verstaat

De grens heet de afkoopgrens. Is het pensioen dat u bij een uitvoerder hebt opgebouwd lager dan dat bedrag per jaar, dan geldt het als klein pensioen. De grens wordt elk jaar aangepast aan de prijsontwikkeling.²

Let op het woord ‘per jaar’. Een pensioen van € 50 per maand is € 600 per jaar en valt in 2026 dus nog onder de grens. Een pensioen van € 55 per maand, € 660 per jaar, valt er net boven.

Automatische waardeoverdracht sinds 2019

Op 1 januari 2019 trad de Wet waardeoverdracht kleine pensioenen in werking.¹ Sindsdien kan een klein pensioen automatisch worden overgedragen naar de pensioenuitvoerder van uw nieuwe werkgever. Volgens de Rijksoverheid gaat het om pensioenen vanaf € 2 tot de afkoopgrens, in 2026 dus tot € 632,63 bruto per jaar, en dat kan gebeuren zonder dat u daarvoor toestemming geeft.¹

Het idee erachter is eenvoudig: kleine bedragen raken minder snel zoek als ze worden samengevoegd met een groter pensioen. U ziet de overdracht terug als een hoger pensioen bij de nieuwe uitvoerder en het oude stukje verdwijnt van het overzicht van de vorige.

De kleinste bedragen vervallen

Is het opgebouwde pensioen bij het einde van uw deelname € 2 bruto per jaar of minder, dan vervalt het. De wet maakt één uitzondering: als u naar een andere EU-lidstaat bent verhuisd en dat aan de uitvoerder hebt doorgegeven.³ Het gaat hier om zeer kleine bedragen, zoals het pensioen uit een vakantiebaan van een paar weken.

Wanneer een klein pensioen wordt afgekocht

Afkopen betekent dat u het pensioen in één keer krijgt uitbetaald in plaats van maandelijks. Dat mag niet zomaar. Voor deelname die vanaf 2018 is geëindigd, is afkoop pas mogelijk als de uitvoerder minstens vijf keer zonder succes heeft geprobeerd het pensioen over te dragen, als er ten minste vijf jaar zijn verstreken en als u ermee instemt. Voor deelname die vóór 2007 is geëindigd, kan afkoop ook als u geen bezwaar maakt.³

Op de pensioendatum zelf kan een uitvoerder een pensioen onder de afkoopgrens ook afkopen. Als aan de voorwaarden is voldaan, rekent de Belastingdienst geen revisierente.² Het afgekochte bedrag telt wel mee als inkomen in het jaar van uitbetaling.

Wat er gebeurt bij welk bedrag

Zelf om waardeoverdracht vragen

Ook bij een groter pensioen kunt u na het einde van uw dienstverband vragen om het pensioen mee te nemen naar de uitvoerder van uw nieuwe werkgever. De uitvoerder moet daaraan meewerken en mag daarvoor geen kosten in rekening brengen.³ Er is wel een uitzondering: zolang de beleidsdekkingsgraad van een fonds onder de 100 procent ligt, is het fonds niet verplicht om over te dragen.

Tijdens de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel kunnen individuele waardeoverdrachten tijdelijk worden stilgezet, in het uiterste geval tot drie jaar, meldt de Pensioenfederatie.⁴ Wie nu een overdracht overweegt, doet er goed aan eerst bij beide uitvoerders te vragen of dat op dit moment mogelijk is. Wat de overstap voor de regeling zelf inhoudt, staat in de brief over het transitieplan.

Een voorbeeld uit de praktijk

Neem, ter illustratie, iemand die van 1991 tot 1994 bij een kleine uitgeverij werkte en daar een pensioen van € 410 per jaar opbouwde. Op mijnpensioenoverzicht.nl staat het nog bij het oude fonds. Omdat het onder de afkoopgrens ligt, kan het fonds het automatisch overdragen als deze persoon later ergens anders pensioen opbouwt. Gebeurt dat niet, dan blijft het staan en wordt het op de pensioendatum uitgekeerd, of eventueel afgekocht.

Bij afkoop op de pensioendatum telt het bedrag in dat ene jaar als inkomen. Dat kan doorwerken in toeslagen. Voor de huurtoeslag geldt een uitzondering: de afkoop van een klein pensioen mag daar buiten het inkomen blijven. Voor de zorgtoeslag telt het wel mee. Meer daarover in de brief over zorgtoeslag en huurtoeslag.

Wat u kunt controleren

• Staan alle werkgevers waar u pensioen opbouwde op mijnpensioenoverzicht.nl? Log daarvoor alleen in via die officiële site.
• Klopt het adres dat de oude uitvoerder van u heeft? Bij een verhuizing gaat post over een overdracht of afkoop anders verloren.
• Hebt u bericht gehad over een automatische overdracht? Dan hoort het bedrag nu bij een andere uitvoerder te staan.
• Krijgt u een aanbod tot afkoop, kijk dan wat het bedrag doet met uw inkomen in dat jaar, ook voor de ouderenkorting.

De kern

Een klein pensioen is geen verloren pensioen. Boven € 2 per jaar blijft het van u: het verhuist, het blijft staan of het wordt op een gegeven moment uitbetaald. Wat er precies gebeurt, hangt af van het bedrag, het jaar waarin u wegging en de uitvoerder. Wie het overzicht af en toe naloopt, voorkomt dat een vergeten stukje pensioen pas op de pensioendatum opduikt.

P.S. Een brief over afkoop of overdracht van een klein pensioen komt altijd van de uitvoerder zelf. Daarin wordt u nooit gevraagd om op een link te klikken en daar uw bankgegevens in te vullen.