AOW
Waarom de AOW voor samenwonenden lager is
Wie alleen woont, krijgt een hogere AOW dan wie een huis deelt. De gedachte erachter, de bedragen per 1 juli 2026 en wat de SVB precies verstaat onder een gezamenlijke huishouding.
Geachte lezer,
Twee weduwen die na jaren alleen wonen besluiten samen een huis te delen. Ze koken samen, betalen de boodschappen uit één potje en zorgen voor elkaar als een van beiden ziek is. Een prettige oplossing, maar de SVB kan het zien als een gezamenlijke huishouding. Dan krijgen ze allebei niet meer de AOW voor alleenstaanden, maar het lagere bedrag voor samenwonenden. Dat verrast veel mensen, omdat ze geen stel zijn.
Deze brief legt uit waarom de AOW voor samenwonenden lager is, welke bedragen er sinds 1 juli 2026 gelden en hoe de SVB beoordeelt of u samenwoont. De AOW is iets anders dan het aanvullend pensioen van uw werkgever; dat onderscheid staat in het hoofdartikel over de pensioenverandering.
De gedachte achter het verschil
De AOW is gekoppeld aan het netto minimumloon. Een alleenstaande krijgt een AOW van 70 procent van dat netto minimumloon. Mensen die getrouwd zijn of samenwonen krijgen elk 50 procent.2 Samen komen zij dus op 100 procent, tegenover 70 procent voor iemand die alleen woont.
De achterliggende gedachte is dat twee mensen die een huishouden delen bepaalde kosten maar één keer maken: één huur of hypotheek, één energierekening, één wasmachine. Een alleenstaande draagt die kosten alleen en krijgt daarom per persoon meer.
De bedragen per 1 juli 2026
AOW per maand vanaf 1 juli 2026| Alleenstaand | Samenwonend, per persoon | |
|---|---|---|
| Bruto | € 1.662,16 | € 1.139,39 |
| Netto met loonheffingskorting | € 1.581,55 | € 1.084,13 |
| Vakantiegeld, bruto opgebouwd per maand | € 104,78 | € 74,85 |
| Twee personen samen, bruto | – | € 2.278,78 |
Bron: SVB, AOW-bedragen per 1 juli 2026. Netto-bedragen gaan uit van loonheffingskorting via de SVB. Het vakantiegeld betaalt de SVB in mei uit. Het totaal voor twee personen is eigen optelling.
Het verschil is per persoon ruim € 500 bruto per maand. Wie van alleenstaand naar samenwonend gaat, merkt dat direct op de uitkering. Het netto bedrag hangt ook af van wie de loonheffingskorting toepast; waarom dat bij AOW plus pensioen vaak tot bijbetalen leidt, staat in de brief over bijbetalen.
Wat de wet verstaat onder een gezamenlijke huishouding
Volgens de Algemene Ouderdomswet is er sprake van een gezamenlijke huishouding als twee mensen hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en blijk geven voor elkaar te zorgen, door bij te dragen in de kosten van de huishouding of op een andere manier.3 Beide voorwaarden moeten gelden.
In sommige situaties gaat de wet er altijd van uit dat er een gezamenlijke huishouding is: als de twee eerder met elkaar getrouwd waren, samen een kind hebben, een samenlevingscontract hebben of elders al als gezamenlijke huishouding staan geregistreerd.3
Hoe de SVB het beoordeelt
De SVB kijkt naar de feitelijke situatie. Een paar vuistregels uit de uitleg van de SVB:4
- De bijdrage aan de huishouding moet van enige omvang zijn en regelmatig plaatsvinden. Af en toe samen eten maakt nog geen gezamenlijke huishouding.
- Of u op hetzelfde adres staat ingeschreven, beslist het niet. Het gaat om waar u werkelijk woont.
- Wie alleen met eigen kinderen, een vader of een moeder woont, krijgt de AOW voor alleenstaanden. De wet zondert bloedverwanten in de eerste graad uit, en ook een volwassen stiefkind of voormalig pleegkind.
- Woont u met één andere persoon en is er een echte huurafspraak, met een huurcontract en bewijs van betaling, dan krijgt u de AOW voor alleenstaanden. De SVB heeft een voorbeeldhuurcontract.
- Een eigen woonruimte met eigen ingang, keuken en badkamer geldt niet als samenwonen.
Een paar situaties naast elkaar
Voorbeelden · welke AOW is waarschijnlijk| Situatie | Waarschijnlijk |
|---|---|
| Gehuwd en samen in één huis | Samenwonend |
| Twee vriendinnen delen huis en kosten en zorgen voor elkaar | Samenwonend |
| Moeder woont in bij haar volwassen dochter | Alleenstaand |
| Kamerverhuur aan één persoon met huurcontract en betaalbewijs | Alleenstaand |
| Partner woont in een aanleunwoning met eigen voorzieningen | Beoordeling SVB; eigen voordeur, keuken en badkamer wegen zwaar |
Illustratief, op basis van de uitleg van de SVB. De SVB beslist per situatie.
De partnertoeslag bestaat niet meer
Vroeger kon iemand met een jongere partner zonder eigen inkomen een AOW-toeslag krijgen. Die toeslag is in 2015 afgeschaft. Wie de toeslag al vóór 2015 had, houdt die zolang aan de voorwaarden wordt voldaan.5 Voor wie nu de AOW-leeftijd bereikt met een jongere partner, betekent dit dat ieder een eigen AOW krijgt zodra hij of zij zelf de AOW-leeftijd bereikt. Wanneer dat is, staat in de brief over de AOW-leeftijd.
Wanneer u iets doorgeeft
Gaat u samenwonen of juist apart wonen, dan geeft u dat door aan de SVB. Een wijziging die niet is doorgegeven, kan later leiden tot terugbetalen van te veel ontvangen AOW. Dat geldt ook voor de situatie uit het begin van deze brief: twee alleenstaanden die gaan samenwonen.
Samenwonen kan ook gevolgen hebben voor toeslagen, omdat daar met een toeslagpartner wordt gerekend. Dat begrip is niet altijd hetzelfde als de gezamenlijke huishouding van de AOW. Zie de brief over zorgtoeslag en huurtoeslag.
Voor wie dit vooral van belang is
- Alleenstaanden die overwegen met een vriend, vriendin of nieuwe partner samen te gaan wonen.
- Ouders die bij een kind gaan inwonen, of een kind dat bij hen komt wonen.
- Wie een kamer verhuurt: zorg dan voor een huurcontract en betaalbewijzen.
De kern
De AOW voor samenwonenden is lager omdat de wet ervan uitgaat dat een gedeeld huishouden goedkoper is. Wat telt, is niet uw relatie maar uw woonsituatie: dezelfde woning als hoofdverblijf en zorg voor elkaar. Er zijn duidelijke uitzonderingen, zoals inwonen bij een kind of een echte huurafspraak. Bij twijfel is de SVB de instantie die beslist.
P.S. Twijfelt u over uw eigen woonsituatie, vraag het dan aan de SVB zelf. Die beoordeling geldt; een website als deze kan dat niet voor u bepalen.
- 1SVB — AOW-bedragen — bruto en netto per 1 juli 2026, vakantiegeld.
- 2SVB — Welke AOW-situatie past bij u? — 50% en 70% van het netto minimumloon, woonsituaties.
- 3Algemene Ouderdomswet, geldend vanaf 1 juli 2026 (art. 1) — definitie gezamenlijke huishouding en uitzonderingen.
- 4SVB — Wat is een gezamenlijke huishouding? — beoordeling, huurafspraak, eigen voorzieningen.
- 5SVB — AOW-toeslag — afgeschaft in 2015; bestaande rechten blijven.
Let opDit is particuliere, gesponsorde informatie van NIVO Consultancy OÜ. Creo2 is geen website van de Rijksoverheid, de SVB, de Belastingdienst of een pensioenfonds en is daar niet aan verbonden. Niets op deze pagina is financieel, fiscaal of juridisch advies. Elk bedrag komt uit de genoemde officiële bronnen of is een duidelijk aangegeven rekenvoorbeeld, nooit een toezegging of een bedrag dat u zult ontvangen. Op deze site kunt u niets aanvragen en u betaalt niets. Geef nooit uw BSN, DigiD-inloggegevens of IBAN aan een website naar aanleiding van een artikel. Voor uw eigen situatie gaat u naar uw pensioenuitvoerder, naar mijnpensioenoverzicht.nl (inloggen met DigiD alleen op die officiële site) of naar svb.nl. Cijfers gecontroleerd op .