Hoe een AOW-gat ontstaat door jaren in het buitenland

Geachte lezer,

Drie jaar als verpleegkundige in Canada, eind jaren tachtig. Of vijf jaar met de kinderen in Spanje, toen het werk van een partner daar lag. Het voelt als een ander hoofdstuk van het leven, en dat is het ook. Maar voor de AOW is het vaak ook een andere rekensom. Wie in de jaren waarin de AOW wordt opgebouwd niet in Nederland verzekerd was, krijgt per ontbrekend jaar 2 procent minder. Dat heet een AOW-gat.

Deze brief laat zien hoe de opbouw werkt, wat een gat in euro’s betekent en wanneer u zich vrijwillig kunt verzekeren of jaren kunt inkopen. De AOW staat los van het aanvullend pensioen dat u via een werkgever opbouwt; dat verschil staat in het hoofdartikel over de pensioenverandering.

Hoe de AOW wordt opgebouwd

Elk jaar dat u verzekerd bent voor de AOW, bouwt u 2 procent AOW op. De opbouw begint vijftig jaar vóór uw AOW-leeftijd.¹ Na vijftig verzekerde jaren hebt u dus 100 procent. Verzekerd bent u in de regel als u in Nederland woont of hier werkt.

Omdat de AOW-leeftijd stijgt, schuift ook het begin van de opbouw op. Bij een AOW-leeftijd van 67 jaar en 3 maanden begint de opbouw op 17 jaar en 3 maanden. Hoe die leeftijd wordt bepaald, staat in de brief over de AOW-leeftijd.

Hoe een gat ontstaat

Woonde u in een periode binnen die vijftig jaar buiten Nederland en werkte u ook niet hier, dan was u in die periode meestal niet verzekerd. Voor elk jaar dat ontbreekt, valt 2 procent van uw AOW weg. Het gaat niet om de jaren dat u werkte of geld verdiende, maar om de jaren dat u verzekerd was.

Er zijn situaties waarin u in het buitenland toch verzekerd bleef, bijvoorbeeld bij uitzending door een Nederlandse werkgever. Dat hangt af van de afspraken en verdragen die voor die periode golden. De SVB stelt per persoon vast welke jaren meetellen. Wie geboren is op of na 1 januari 1950 en minder dan één jaar verzekerd is geweest, krijgt helemaal geen AOW.¹

Wat een gat in euro’s betekent

Drie jaar buitenland kost in dit voorbeeld bijna € 100 bruto per maand, elke maand dat de AOW wordt betaald. Over twintig jaar AOW opgeteld is dat een aanzienlijk bedrag. Of het in uw situatie zo uitpakt, hangt ook af van wat u in dat andere land hebt opgebouwd: wie in een ander land heeft gewerkt, heeft daar soms recht op een eigen staatspensioen.

Vrijwillig verzekerd blijven bij vertrek

Wie Nederland verlaat, kan zich onder voorwaarden vrijwillig blijven verzekeren voor de AOW, en desgewenst ook voor de Anw, de nabestaandenuitkering van de SVB. De belangrijkste voorwaarden:²

• U was direct vóór uw vertrek ten minste één jaar aaneengesloten verzekerd in Nederland. Verzekerde maanden in een ander EU-land tellen vaak mee.
• U vraagt de verzekering aan binnen één jaar nadat u in het buitenland bent gaan wonen of werken.
• U zit nog binnen de vijftig jaar van de opbouw en hebt de AOW-leeftijd nog niet bereikt.

U kunt zich in principe maximaal tien jaar vrijwillig verzekeren. Langer kan in een paar situaties, bijvoorbeeld als u bij de start ouder bent dan 50, in het buitenland woont en een Nederlandse wettelijke uitkering krijgt die hoger is dan 35 procent van het bruto minimumloon.³

Wat de vrijwillige verzekering kost

De premie hangt af van uw inkomen. Voor wie in het buitenland woont, is de premie in 2026 voor de AOW 17,9 procent van het inkomen, met een minimum van € 569 en een maximum van € 5.693 per jaar. Dat maximum geldt vanaf een inkomen van € 38.883. Voor de Anw komt daar 0,1 procent bij, minimaal € 3 en maximaal € 31.⁴

Ter illustratie: bij een inkomen van € 20.000 is de AOW-premie 17,9 procent daarvan, dus € 3.580 per jaar. Daar staat 2 procent AOW per verzekerd jaar tegenover. Of dat voor u opweegt, hangt af van uw leeftijd, uw verwachte levensduur en wat u in het andere land opbouwt.

Na terugkeer: jaren inkopen

Voor mensen die naar Nederland zijn gekomen, bestaat een andere route: inkopen. Dat kan als u binnen de opbouwperiode voor het eerst in Nederland kwam wonen of werken, de AOW-leeftijd nog niet hebt bereikt, de aanvraag doet binnen tien jaar na aankomst en al vijf jaar hier woont of werkt en verzekerd is. Voor jaren waarover u een pensioen uit een ander EU-land krijgt, kunt u niet inkopen.⁵ Inkopen kost per jaar een premie; de minimumpremie is vanaf 1 juli 2026 € 3.876 per jaar.⁶

Wat u kunt nakijken

• Welke jaren de SVB als verzekerd heeft geregistreerd. Bij twijfel kunt u de SVB vragen om een overzicht.
• Of u in de buitenlandse periode via een Nederlandse werkgever verzekerd bleef.
• Of u in het andere land zelf een staatspensioen hebt opgebouwd en dat ook aanvraagt.
• Wat een lagere AOW betekent voor uw belasting en toeslagen. Zie de brief over zorgtoeslag en huurtoeslag.

De kern

Een AOW-gat ontstaat stil, in jaren die u zich om heel andere redenen herinnert. Het kost 2 procent per jaar, levenslang. Wie nu vertrekt, heeft één jaar om zich vrijwillig te verzekeren. Wie al terug is, kan soms nog inkopen. In beide gevallen is de SVB de instantie die uw jaren telt en de premie berekent.

P.S. Het overzicht van uw verzekerde jaren vraagt u op bij de SVB zelf. Niemand anders hoeft daarvoor uw BSN of DigiD te hebben.